닫기

ปกข่าวไลน์-เว็บมาก---6502

“เลขาฯกกต.” แจงปมยุบพรรค ต้องไปดูที่พรรคเป็นผู้กระทำไม่ใช่ตัวบุคคล เหตุปชช.สงสัยกกต.ทำงานช้า พ้อบางครั้งก็อยากไปให้ทันโลก ปมนำเทคโนโลยีมาใช้เลือกตั้ง แต่ติดที่ข้อกฎหมาย ลั่นพยายามอำนวยความสะดวกให้ปชช.มากที่สุด

วันที่ 26 พ.ย. 2568 ที่โรงแรมเซ็นทาราไลฟ์ นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)  กล่าวถึงกรณี การเตรียมความพร้อมการเลือกตั้ง อบต. กับความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพ ว่า การเมืองดีการบริหารจัดการบ้านเมืองดี ซึ่งการเมืองดีก็มาจากการเลือกตั้งที่ดี การเลือกตั้งที่ดีก็คือการเลือกตั้งที่สุจริตและเที่ยงธรรม ซึ่งการเมืองที่ดีนั้นสังคมไทยโหยหามานานพิจารณาได้จากรัฐธรรมนูญที่เป็นรูปธรรมที่สุดคือรัฐธรรมนูญฉบับปี 2540 จนมาถึงทุกวันนี้ที่เราพยายาม ทำให้การเมืองผ่านกระบวนการการเลือกตั้งแต่มาถึงวันนี้ ก็ไม่รู้ว่าเดินไปคัดหรือถอยหลังเพราะทุกคนก็น่าจะมีคำตอบ 

ส่วนหัวข้อ ที่สถาบันพระปกเกล้าให้นั้นคือความพร้อม ซึ่งตนคงจะไม่พูดความพร้อมเพราะเรามีความพร้อมอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งอะไรในวันไหนแต่สิ่งที่เราพร้อมก็ต้องคำนึงถึงประชาชนและผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งด้วย อย่างกรณีที่เกิดอุทกภัยใน อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ซึ่งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลจะครบวาระอีกไม่กี่วันนี้ แล้วจะมีมีการสมัครถ้าหากจังหวัดที่เกิดน้ำท่วมรวมทั้งภาคกลางถ้าไม่สะดวกก็อาจจะต้องมีการขยับหรือเปลี่ยนแปลงในบางเรื่อง แต่การเลือกตั้งก็ยังมีอยู่

ส่วนจะมาพูดถึงว่าการเลือกตั้งที่ดี คงจะไม่อยู่ที่องค์การบริหารส่วนตำบลอย่างเดียว เพราะทุกการเลือกตั้งเราคิดเหมือนกันในการบริหารการเลือกตั้ง การออกแบบรูปแบบการเลือกตั้งไม่ว่าจะเป็นการเลือกตั้งระดับชาติ หรือระดับท้องถิ่นบนหลักการเดียวกันไม่ว่าจะเป็นรูปแบบไหน เราคำนึงถึงผลที่ตามมาจากการบริหารจัดการ ซึ่งการเลือกตั้งที่ดีก็มีองค์ประกอบที่สำคัญคือ พรรคการเมืองหรือผู้สมัคร ถ้าพรรคการเมืองหรือผู้สมัครอยู่ในกติกา ปัญหาที่เรามีปัญหาหรือคำถามจะไม่เกิดขึ้น คือการหาเสียงในลักษณะที่ฝ่าฝืนกฎหมาย หรือการซื้อสิทธิ์ขายเสียง ส่วนต่อมาประชาชนผู้เลือกตั้งถ้าไม่รับหรือเรียกรับก็จะไม่เกิดปัญหาทั้งสองฝั่ง ส่วนที่สามคือกรรมการประจำหน่วยคือการเลือกตั้งของเราทุกคนเพราะเราเป็นคนออกแบบให้ประชาชนประชาชนเป็นคนดำเนินการการเลือกตั้ง เราออกแบบผ่านกฎหมายเป็นระเบียบ คนที่มาทำการเลือกตั้งคือกรรมการประจำหน่วย (กปน.) อย่างการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งที่จะถึงนี้ มีประมาณ 120,000 หน่วย หน่วยละ 9 คน ซึ่งเราใช้ประชาชนในการเป็นกปน. ประมาณ 1 ล้านคน รวมถึงผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง ประมาณ 53 ล้านคน

“มองว่ากกต.เป็นหน่วยงานที่ถูกตรวจสอบได้ทุกเรื่อง แค่เรายืนไม่ถูกที่เราก็จะโดนจากทุกทิศ เราต้องยืนอยู่ที่ถูกที่จุดเดียว แค่เอียงนิดนึงเราก็โดนอีกฝั่งนึง มีคนตรวจสอบเราอยู่ตลอดเวลาสิ่งที่เราได้วินิจฉัยไปก็ได้วินิจฉัยหรือตัดสินพื้นฐานของกฎหมาย บางเรื่องกฎหมายบอกให้ทำได้ บางเรื่องกฎหมายบอกว่าเป็นความผิด เราได้ข้อเท็จจริงมาเป็นอย่างไร สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเราวินิจฉัยตามอำเภอใจ แต่เป็นผลการกระทำของผู้สมัครหรือพรรคการเมืองนั้น เราพร้อมที่จะให้ตรวจสอบในการทำงานของสำนักงานและกรรมการประจำหน่วย” นายแสวงกล่าว

นายแสวงยังกล่าวอีกว่า ส่วนสุดท้ายคือกติกาในการเลือกตั้งเพราะกติกาก็มีความสำคัญ บางครั้งกติกาก็ถูกออกแบบมาหลายครั้งที่เราถูกตำหนิ เพราะกติกาเหมือนการเลือกท้องถิ่น แค่เพียงผู้สมัครลาออกไปเลือกตั้งก่อน หรือองค์การบริหารส่วนตำบลที่กำลังจะเลือกตั้งนี้มีสมาชิก ลาออกไปเลือกตั้งก่อน แต่ก็ไม่เป็นข่าวซึ่งกฎหมายให้สิทธิ์ เข้าร่วมสมัครเลือกตั้งเพราะเราไม่มี เมื่อกฎหมายให้สิทธิ์แบบนี้เราก็ไปทำอะไรไม่ได้ ซึ่งเป็นปัญหาในข้อกฎหมาย 

ส่วนนโยบายประชานิยมของพรรคการเมือง ที่ประชาชนบอกว่ากกต. ไม่ทำอะไรเลยเพราะกฎหมายให้ทำได้คือให้พรรคการเมืองเสนอนโยบายที่จะใช้หาเสียง พรรคต้องไปประชุมในสาขาหรือให้ความเห็นก่อนแล้วค่อยออกมาเป็นนโยบายหาเสียง และนโยบายที่ใช้หาเสียงต้องระบุว่านำเงินมาจากไหนและมีประโยชน์อะไรกับประเทศชาติ มีความเสี่ยงอย่างไรต้องให้ประชาชนได้ศึกษาและลงคะแนน

ซึ่งกกต. ไม่มีอำนาจที่จะไปบอกว่านโยบายนี้ดีหรือไม่ดี เพราะนโยบายบางนโยบาย มีการหาเสียงกว่า 500 นโยบายที่แต่ละพรรคการเมืองเสนอมาซึ่งเข้าข่ายเป็นประชานิยม เป็นเงินหลาย 100,000 ล้านบาท ซึ่งเราก็ไม่มีศักยภาพที่จะวิเคราะห์ว่านโยบายไหนดีหรือไม่ดี เป็นเรื่องที่พรรคการเมืองต้องให้ข้อมูลกับประชาชนเข้าใจและให้ไปใช้สิทธิ์เลือกตั้ง ซึ่งนี่เป็นองค์ประกอบที่จะทำให้การเลือกตั้งออกมาคือมีทั้งผู้สมัครพรรคการเมือง ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง และกรรมการ สิ่งที่จะทำให้ลูกจ้างคือการให้ประชาชนมีส่วนร่วม อย่างการให้ประชาชนออกมาใช้สิทธิ์เลือกตั้งให้มากที่สุดคือการออกมาใช้สิทธิ์เลือกตั้งเป็นความชอบธรรม

ส่วนจะทำให้การเลือกตั้งเป็นความสุจริตและเที่ยงธรรมได้อย่างไรนั้นตนมองว่าไม่ว่าจะการเลือกตั้งแบบไหนเราออกแบบหน่วยเลือกตั้งเพื่อให้การเลือกตั้งสุจริตเที่ยงธรรมอยู่ในหลักการคือหลักการของสิทธิในการเลือกตั้งตามปฎิญาสากล และกฎหมาย รวมถึงหลักการมีส่วนร่วมเพราะเราออกแบบวันเลือกตั้งการมีส่วนร่วมคือให้ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งมาเป็นกรรมการประจำหน่วย ซึ่งเป็นคนของประชาชนที่เป็นอาสาสมัคร รวมถึงการพยายามรณรงค์ให้ประชาชนออกมาใช้เสียงลงคะแนนให้มากที่สุดซึ่งเป็นปัญหาของระบบในประเทศไทย เพราะการเลือกตั้งครั้งที่สูงสุดมีผู้ออกมาใช้สิทธิ์กว่า 76% แต่ตอนนี้ปัญหาของระบบคือเป็นกันทั่วโลกและต้องเป็นทฤษฎีศึกษาว่าเกิดอะไรขึ้นที่ประชาชนไม่ออกใช้สิทธิ์เลือกตั้ง คงจะเป็นมุ่งหมายที่ต้องได้ข้อสรุปและนำมาแก้ไขว่าเราจะทำให้ประชาชนไปใช้สิทธิ์เลือกตั้งเพราะเป็นระบบที่ประชาชนสามารถเลือกตัวแทนได้อย่างโดยตรง 

นายแสวงยังกล่าถึงเรื่องปัจจัยที่จะทำให้การเลือกตั้งไม่สุจริตและเที่ยงธรรมแบ่งเป็นสองกลุ่มใหญ่ กลุ่มแรกคือความสุจริตที่อาจเกิดขึ้นในหน่วยเลือกตั้งกับอย่างที่สองคือนอกหน่วยเลือกตั้ง ในหน่วยเลือกตั้งนั้นเราได้ออกแบบเรื่องความโปร่งใส ทั้งการแสดงตน การรับบัตร การหย่อนบัตรลงไปในหีบ การนับคะแนนขานคะแนน ซึ่งมีผู้สงสัยว่าเราสามารถจะเปลี่ยนคะแนนได้หรือไม่ และคะแนนที่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งไปกาเบอร์หนึ่งจะออกมาเป็นเบอร์หนึ่งหรือไม่สามารถตรวจสอบได้คือสามารถถ่ายรูปหรือวิดีโอได้หน้าหน่วยเลือกตั้ง ส่วนต่อมาคือความโปร่งใสที่สามารถตรวจสอบได้ในเชิงระบบเหมือนการลงคะแนนคือนับคะแนนศึกที่หน่วยเลือกตั้งหลังจากที่นับคะแนนเสร็จ มีข้อมูลแสดงชัดเจนว่าหน่วยนั้นมีบัตรเท่าไหร่ผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งเท่าไหร่และมีประชาชนมาทั้งหมดเท่าไหร่ 

ส่วนปัญหาใหญ่ที่เป็นคำถามทุกการเลือกตั้งคือมีการซื้อสิทธิ์ขายเสียงมีกกต. ไม่รู้อยู่หน่วยเดียวซึ่งเป็นทุกการเลือกตั้งแสดงว่ายังมีการทำลักษณะนี้อยู่ ซึ่งหากถามว่าเราทราบหรือไม่นั้นจริงๆนั้นมีระบบคือมีศูนย์ข่าวมีชุดตรวจเคลื่อนที่เร็ว และความเคลื่อนไหวของ ผู้สมัครรู้พรรคการเมืองนั้นเรามีบัญชีหัวคะแนนหมด แต่สิ่งที่ยากคือการหาพยานหลักฐานที่จะนำมาใช้ในการวินิจฉัยเพื่อจะว่าใครกำลังทำผิดกฎหมายอันนี้จะมีลักษณะมีความซับซ้อน ถ้ามองภายในแง่ดีคือหากผู้สมัครไม่ทำเสียเองหรือประชาชนไม่รับซื้อเองมันก็จะไม่เกิดขึ้น ตนก็แปลกใจว่าผู้สมัครจะเห็นกฎหมายก็อ่านให้เข้าใจ ซึ่งถ้ายังทำอยู่ก็ถือว่าผิดกฎหมายและถ้าทำอย่างนี้จะไปรับผิดชอบบ้านเมืองได้อย่างไร ถ้าเริ่มต้นการกระทำผิดแต่ก็ไม่เป็นไรเพราะเป็นหน้าที่ที่กกต. เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้น 

ส่วนความเที่ยงธรรมคือการใช้กฎหมายให้เที่ยงตรงตามเนื้อหา เราต้องตีความให้ชัดเจนเพราะคนที่ได้รับผลกระทบคือผู้สมัครพรรคการเมืองหรือประชาชน ต่อมาคือเมื่อบังคับผิดกฎหมายก็ต้องบังคับใช้กฎหมายให้เสมอภาคกันบางเรื่องกฎหมายไม่ได้เป็นความผิดแต่ว่าจะหักความรู้สึกของประชาชน โดยยกตัวอย่างกรณีคดีที่ประชาชนสนใจ คือคดียุคพรรคการเมืองซึ่งมีอยู่ในกกต. ประมาณ 50-60 คดี ในความรู้สึกของประชาชนถ้าคนของพรรคการเมืองทำจะเป็นสมาชิกหรืออย่างไรก็จะมีคนมาร้องทันทีให้ยุบพรรคและความรู้สึกคนก็จะติดตามไปว่าเป็นเข้าข่าย แต่ถ้ามาดูตามกฏหมายการยุบพรรคได้ ก็ต้องเป็นพรรคทำผิด ไม่ใช่สมาชิกไปทำแล้วผิดก็ทำในนามส่วนตัวต้องต้องดูว่าสิ่งที่ทำนั้นผิดอะไรบางอย่างอาจจะผิดกฎหมายอื่นแต่ไม่ใช่เหตุยุบพรรคตามกฏหมายพรรคการเมือง

ส่วนกรณีที่หลายหลายคนสอบถามมาที่จะใช้เทคโนโลยีในการเลือกตั้งเพราะในการเลือกตั้งครั้งหน้าเราจะใช้เทคโนโลยีเพื่อบอกว่าหน่วยเลือกตั้งอยู่ที่ไหนและมีคนเลือกตั้งเท่าไหร่ เพื่อให้ประชาชนเตรียมการในการเลือกตั้งได้และเสียเวลาน้อยที่สุด ส่วนการนำเทคโนโลยีมาใช้คือเครื่องลงคะแนนที่จะทำให้การเลือกตั้งสุจริตเที่ยงธรรม อย่างการใช้โทรศัพท์โหวตและจะไม่มีบัตร ซึ่งของกกต. ก็มีอยู่แล้วไม่ใช่เราไม่มี ซึ่งไม่ได้ติดขัดเรื่องงบประมาณถ้าเราเอาเทคโนโลยีมาใช้เพราะการนำเทคโนโลยีมาเพื่ออำนวยความสะดวก ช่วงปัญหาไม่ได้อยู่ที่การบริหารจัดการแต่อยู่ที่การเชื่อใจในระบบเทคโนโลยีที่จะเลือกตั้งไปว่าสามารถทำได้เต็มประสิทธิภาพหรือไม่ ซึ่งเป็นเรื่องที่ประชาชนจะต้องท้าทายว่าจะนำระบบนี้มาใช้ในการเลือกตั้งหรือไม่ แต่ในการเลือกตั้งครั้งหน้านั้นยังไม่ได้ใช้อย่างแน่นอนเพราะ ในรัฐธรรมนูญระบุว่าต้องใช้การเลือกตั้งแบบกระดาษดังนั้นต้องไปแก้ในกฎหมาย

“ บางครั้งเราไม่ใช่ว่าไม่พัฒนาเหมือนกับโลกมันไปไกลแล้ว และกกต. ไม่คิดทำอย่างไรเพราะเราก็พยายามนำเทคโนโลยีเกี่ยวกับการอำนวยความสะดวกและการบริหารจัดการในการที่จะให้คนมาลงคะแนนได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพราะสิ่งที่คนมาลงคะแนนได้เยอะคือความชอบธรรมของระบบประชาธิปไตยซึ่งมีมีปัญหาอยู่ทั่วโลก มันคือความท้าทายอย่างหนึ่งของตัวระบบและคนก็อยู่ในระบบเองว่าจะทำอย่างไรให้มีความชอบธรรมเพราะเรากำลังจะเลือกผู้บริหารเข้าไปทำหน้าที่แทนเรา เค้าควรจะได้รับความชอบธรรมด้วย อยากให้มั่นใจว่าความสุจริตที่เที่ยงธรรม ที่จะเกิดในการเลือกตั้ง ตนกล้ารับประกันว่า มีความสุจริตและเที่ยงธรรมและโปร่งใสในหน่วยเลือกตั้ง เราออกแบบการตรวจสอบไว้ทุกขั้นตอน” นายแสวงกล่าว