z-z1603487247937.jpg)
เตือน นทท.สายเดินป่า-กางเต็นท์ ระวัง “ไรอ่อน” กัด เสี่ยงป่วยไข้รากสาดใหญ่
โพสต์เมื่อ : 19 ต.ค 2568 เวลา 5:34 น.
กรมควบคุมโรค เตือน นทท.สายเดินป่า-กางเต็นท์ ระวัง “ไรอ่อน” กัด เสี่ยงป่วยไข้รากสาดใหญ่
วันที่ 19 ตุลาคม 2568 นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เปิดเผยว่า ขณะนี้อากาศเริ่มเย็นลงในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มักได้รับความนิยมจากประชาชนที่เดินทางไปเดินป่าและกางเต็นท์เพื่อสัมผัสอากาศหนาว อย่างไรก็ตาม กิจกรรมเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงในการถูก “ไรอ่อน” กัด ซึ่งเป็นสาเหตุของการติดเชื้อโรคไข้รากสาดใหญ่ หรือ สครับไทฟัส (Scrub Typhus)
ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม – 15 ตุลาคม 2568 พบผู้ป่วยโรคไข้รากสาดใหญ่ทั่วประเทศจำนวน 7,055 ราย หรือคิดเป็นอัตราป่วย 10.66 ต่อแสนประชากร พบกระจายใน 74 จังหวัด โดยเฉพาะภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จังหวัดที่มีผู้ป่วยสะสมสูงสุด 5 อันดับแรก ได้แก่ เชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน อุบลราชธานี และตาก ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นกลุ่มวัยทำงาน โดยเฉพาะเกษตรกรและแรงงานทั่วไป ทั้งนี้ พบผู้เสียชีวิตจากโรคดังกล่าวแล้ว 6 ราย คิดเป็นอัตราป่วยตายร้อยละ 0.09
นพ.มณเฑียร ระบุว่า โรคไข้รากสาดใหญ่เกิดจากการถูกตัวไรอ่อนที่มีเชื้อกัด เชื้อจะเข้าสู่ร่างกายผ่านบาดแผลบนผิวหนัง โดยไรอ่อนมีขนาดเล็กมากจนแทบมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า มักอาศัยอยู่ตามใบไม้หรือยอดหญ้าใกล้พื้นดิน เมื่อคนเดินผ่านจะเกาะตามเสื้อผ้าและกัดบริเวณ รักแร้ ขาหนีบ หรือรอบเอว
หลังถูกกัดประมาณ 10–12 วัน ผู้ติดเชื้อจะเริ่มมีอาการ ไข้สูง ปวดศีรษะ ตาแดง ปวดเมื่อยตามตัว และอ่อนเพลีย บริเวณที่ถูกกัดอาจมีผื่นแดงนูนขึ้นและพบแผลลักษณะคล้ายถูกบุหรี่จี้ (Eschar) ซึ่งไม่คันและไม่เจ็บ ผู้ป่วยบางรายอาจหายได้เอง แต่บางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ปอดอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือสมองอักเสบ และอาจเสียชีวิตได้
กรมควบคุมโรคแนะนำให้นักท่องเที่ยวที่มีแผนเดินป่าหรือกางเต็นท์ สวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว ปิดร่างกายให้มิดชิด หลีกเลี่ยงการนั่งหรือนอนบนพื้นหญ้า ใช้ สเปรย์หรือโลชั่นกันแมลงที่มีส่วนผสมของสาร DEET 20–30% และหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยง เช่น ป่าละเมาะ ทุ่งหญ้าชายป่า หรือใต้ต้นไม้ใหญ่ที่แสงแดดส่องไม่ถึง
เมื่อออกจากป่า ควร อาบน้ำ สระผม ทำความสะอาดร่างกาย ตรวจสอบว่ามีผื่นหรือแผลผิดปกติหรือไม่ และควรนำเสื้อผ้าที่สวมใส่ไปซักด้วย ผงซักฟอกเข้มข้นทันที เพราะอาจมีไรอ่อนติดมากับเสื้อผ้าหรือร่างกาย
หากหลังกลับจากป่าภายใน 2 สัปดาห์ มีอาการไข้สูง ปวดศีรษะ หรือพบแผลลักษณะคล้ายรอยไหม้จากบุหรี่บนผิวหนัง ควร รีบพบแพทย์ทันที พร้อมแจ้งประวัติการเดินทางเข้าไปในป่า เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที ป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง